کن نیوز|یادداشت
میلاد باستانى تحلیلگر سوانح هوایى
با آبروى خلبان بازى نکنیم. از دیروز ٣ دى ماه ٩۴، پس از سانحه ایرباس ٣١٠ ماهان در فرودگاه آتاتورک استانبول، موجى از اظهار نظرات کارشناسى شده و نشده، در خصوص علت این سانحه، در شبکه هاى اجتماعى منتشر مى شود. بررسى یک سانحه، اگر چه در نگاه اول حدسیاتى را به دنبال دارد، اما دشوارترین و چالش برانگیزترین مسأله در صنعت هوانوردى است. کشف علت یک سانحه هوایى مانند معمایست که بر روى یک برگ کاغذ نوشته شده باشد و سپس نیمى از کاغذ از بین رفته باشد و بخواهید معما را با اطلاعات موجود حل کنید. جمع آورى شواهد در محل سانحه گفته هاى شاهدان عینى شرایط آب و هواى محل سانحه بازخوانى جعبه هاى سیاه نوشتن احتمالات بر اساس شواهد موجود مصاحبه با خلبانها در صورت زنده ماندن بررسى پیشینه تعمیراتى هواپیما بررسى پیشینه پزشکى خلبان ها و نفرات فنى تحلیل نتایج حذف احتمالات غلط نتیجه گیرى و یافتن دلایل سانحه پیشنهادات پیشگیرانه جهت جلوگیرى از تکرار سانحه و .... تعدادى از مراحل یک بررسى سانحه هستند که مسلماً اظهار نظر در خصوص علت درست یک سانحه، بدون اساس خواهد بود و تنها در حد حدس و احتمال با توجه به شواهد و تجربه و دانش قبلى است. خلبان ها
معمولاً قربانیان اصلى یک سانحه هوایى مى شوند، یا در سانحه از بین مى روند و یا در تیررس اتهام و مظنون شماره ١ قرار مى گیرند.

در ۶ فوریه ١٩۵٨، هواپیماى الیزابتن حامل تعدادى از نوابغ فوتبال جهان و عضو تیم منچستریونایتد انگلیس، پس از دو تیک آف ناموفق، در تیک آف سوم دچار سانحه شد و تعدادى از بهترینهاى فوتبال جهان را در باند فرودگاه مونیخ به کام مرگ کشاند. بازرس آلمانى سرپرست تیم بررسى سانحه، کاپیتان "جیمز تین" بریتانیایى را به دلیل اهمال در عدم درخواست پاشش مایع ضد یخ بر روى بالها، مقصر این سانحه اعلام کرد و جیمز تین از شرکت BAE بریتانیا اخراج شد. وى که باور داشت بال هولپیما نیاز به مایع ضد یخ نداشته است، بیش از ده سال تحقیق کرد و ثابت کرد برفاب موجود در باند فرودگاه با ضخامت بیش از ۵ سانتیمتر، عامل این سانحه بوده است. وى هیچگاه به کارش بازنگشت و به دلیل تحمل فشار فراوان در سن ۵۴ سالگى بر اثر سکته
قلبى درگذشت. در ٢۶ ژوئن ١٩٨٨، اولین پرواز نمایشى ایرباس ٣٢٠ در فرانسه به سانحه اى دلخراش منجر شد و با اینکه علت سانحه اشکال در سیستم خلبان خودکار هواپیما بود، کاپیتان "میشل اسلین" به جرم قتل غیر عمد سه جانباخته این سانحه به ١١ ماه حبس محکوم و از کار برکنار شد. اسلین حدود ٢۵ سال از عمرش را صرف اثبات بیگناهى خودش کرد و مدارکى داشت که نشان مىداد جعبه هاى سیاهى که از این پرواز به جاى مانده، در محل سانحه تعویض شده اند تا او را گناهکار جلوه دهند. با این وجود و از آنجایى که خلبان ها به خودى خود مظنون شماره یک علل سوانح هوایى هستند، هرگونه حدس و گمان بدون اطلاع از تمام زوایاى آشکار و پنهان سانحه، ممکن است بازى با آبروى یک خلبان باشد. مسلماً کاپیتان "نادر شجره" خلبان پرواز دیروز هواپیمای ٣١٠ ماهان، توانمند و ماهر بوده است، و پسندیده آن است که تا بررسى کامل تیم کارشناسى، از حدس و گمان بدون پایه و اساس بپرهیزیم.
ارسال نظر